Milieu profiteert van lagetemperatuurasfalt

Warme, halfwarme en koude asfaltmengsels helpen CO2-uitstoot verlagen en arbeidsomstandigheden verbeteren.

Warme, halfwarme en koude asfaltmengsels helpen CO2-uitstoot verlagen en arbeidsomstandigheden verbeteren.

Drie nieuwe materialen voor de wegenbouw met veel respect voor het milieu winnen in heel Europa aan populariteit. Een koud asfaltmengsel met de naam Tayset scoort hoog in Schotland, een warm deklaagmengsel, Green Asphalt genoemd, blijkt in Zweden erg populair en een halfwarm materiaal – LTAsfalt – profiteert van de nieuwe milieuwetgeving die onlangs in Nederland is ingevoerd.

Deze drie materialen zijn ontwikkeld om aan dezelfde normen te voldoen als de traditionele hete asfaltmengsels. De nieuwe producten worden echter bij aanzienlijk lagere temperaturen gemengd en gelegd. Dit helpt niet alleen het energieverbruik en de kosten ervan te verlagen maar het vermindert ook de hoeveelheid kooldioxide die in de atmosfeer vrijkomt.

Tayset

Tayset wordt geproduceerd door een instantie van de Schotse lokale overheid met de naam Tayside Contracts en maakt gebruik van hergebruikt afgeschaafd wegdekmateriaal en het Nynas bindmiddel Nymuls CP. Het wordt beschreven als een ‘koud mengsel’, omdat het wordt geproduceerd bij minder dan 50 °C. Tayset werd ontwikkeld door een samenwerkingsverband voor kennisoverdracht van Tayside Contracts, Nynas en Dundee University en werd voor het eerst gebruikt op een bouwproject voor een parkeerplaats in Stirling in 2008. Het is sindsdien gespecificeerd als een basislaag bij de reconstructie van de rijksweg A90.

Plaatsvervangend directeur Richard Cranney van Tayside Contract zegt: “Tayset bestaat voor 80% uit teruggewonnen afgeschaafd asfaltmateriaal en gebruikt heel weinig nieuw materiaal. Koude mengsels worden traditioneel ter plekke hergebruikt maar hun prestaties blijven achter bij de verwachtingen.”

“Wij hebben besloten dat we een hoog gespecificeerd materiaal wilden produceren als volwaardige vervanging van hete mengsels. Wij schaven het wegdek af en brengen het verkregen materiaal terug naar onze coating-installatie waar wij gebruik maken van speciaal ontwikkelde apparatuur om het asfalt met bitumenbindmiddel te mengen.”

Nymuls CP bevat een emulsie die het mogelijk maakt het bindmiddel bij omgevingstemperatuur te mengen met aggregaat en secundair asfalt. De heer Cranney laat verder weten dat het Tayset materiaal in dezelfde tijd kan worden gelegd als een heet mengsel en bovendien tot vier weken houdbaar is.

“Bij het gebruik van Tayset zijn er vrijwel geen verliezen,” voegt de heer Cranney toe. “Normaal moet je alles weggooien als je met 10 ton heet asfaltmengsel blijft zitten. Maar met Tayset kun je het elders opnieuw gebruiken.”

Groen asfalt

In Zweden is een ander bouwmateriaal voor autowegen in trek dat kan bogen op goede milieureferenties; “Groen Asfalt” is een warm mengsel dat door de wegenbouwaannemer NCC Roads wordt geproduceerd. Nynas levert een type bitumen dat geschikt is voor schuimvorming en gemengd wordt met aggregaat bij temperaturen die tussen 30 en 50 °C lager zijn dan die van een conventioneel heet mengsel. Het product bewaart de lage viscositeit die noodzakelijk is om een goed adhesieniveau tussen bindmiddel en steen te bereiken.

Aangenomen wordt dat vermindering van de mengtemperatuur van een product met 30 °C een energiebesparing van 20% oplevert. Tevens wordt hierdoor bereikt dat de CO2-uitstoot met ongeveer 30% daalt, het stikstofoxidenniveau met 70% en dat het zwaveldioxide 35% lager is.

In de loop van de laatste twee seizoenen waarin het mogelijk is asfalt te leggen zijn in Zweden bijna 50.000 ton Groen Asfalt op autosnelwegen en tweebaans regionale wegen gelegd. Nils Ulmgren, directeur Ontwikkeling bij NCC Roads, zegt: “Vooral in Noord-Zweden hebben wij het laatste jaar een groeiende belangstelling voor dit materiaal geconstateerd. Groen Asfalt is een zeer veelzijdig product dat als fundering, bindmiddel en deklaag kan worden gebruikt.”

De heer Ulmgren voegt hieraan toe dat Groen Asfalt dezelfde kwaliteiten heeft als gewone hete asfaltmengsels, hoewel het bij een lagere temperatuur wordt geproduceerd.

Groen Asfalt kan op dezelfde manier worden toegepast als conventionele hete mengsels en met gebruikmaking van dezelfde asfaltcentrale. Dit maakt de opgave om klanten te overtuigen het product te specificeren wel iets makkelijker.

LT-Asfalt (ook bekend als LT-Asphalt)

In Nederland krijgt een halfwarm mengsel met de naam LT-Asfalt steeds meer erkenning als een nuttig materiaal voor gebruik in de wegenbouw en onderhoudstoepassingen. Het product wordt met behulp van het Nynas Nyfoam bindmiddel bij ongeveer 90 °C gemengd in een normale asfaltcentrale voor hete mengsels. De schuimende werking van het bindmiddel verlaagt de viscositeit van het bitumen waardoor het aggregaat gelijkmatig bij de lagere temperatuur wordt bedekt.

Derk Goos van Nynas Bitumen Technische Ondersteuning in Brussel zegt: “LT-Asfalt bereikt dezelfde hoge kwaliteitsnorm als conventioneel warm materiaal maar gebruikt tussen 40 en 50% minder brandstof produceert dus minder CO2 omdat het bij temperaturen onder 100 °C wordt geproduceerd. Daardoor ontstaan tijdens het leggen ook veel minder dampen.”

LT-Asfalt is sinds vijf jaar in Europa leverbaar maar wordt tot nu toe nog niet op een dergelijke grote schaal gespecificeerd als zijn supporters hadden gehoopt. “Deze situatie begint echter snel te veranderen,” voegt de heer Goos hieraan toe.

“De nieuwe wetgeving die in Nederland in 2010 van kracht is geworden houdt in dat aanbestedingen voor wegenbouwcontracten moeten worden getoetst op het aspect hoe ‘groen’ ze zijn. Dit betekent dat het goedkoopste materiaal niet altijd meer automatisch wordt gekozen,” stelt hij. “Dit is een nuttige ontwikkeling omdat het de aandacht wegleidt van de laagste kosten.”

Onder auspiciën van het Nederlandse Ministerie van Verkeer en Waterstaat is LT-Asfalt recent op een stuk snelweg gelegd dat zich tot over de Belgische grens uitstrekt. Een zelfde experiment zal ook namens de Poolse overheid worden uitgevoerd.